نسبت معرفت آرمانی با معرفت دینی در اندیشه ملاصدرا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز

چکیده

نوشتار حاضر در پی آن است تا به این مسئله پاسخ گوید که چه نسبتی میان معرفت آرمانی و معرفت دینی وجود دارد. برای این منظور مباحث گوناگون و پراکنده ملاصدرا در باب علم، عالم و معلوم در چارچوبی منظم بازسازی شده است. در این بازسازی منظم، علاوه بر این­که جزئیات جدیدی از نظر ملاصدرا مطرح می‌شود، با نگاه جدیدی از ملاصدرا مواجه می‌شویم که نتیجه و حاصل بررسی علم، عالم و معلوم آرمانی از منظر اوست. به نظر می‌رسد او در این مباحث در پی نزدیک کردن معرفت فلسفی به معرفت دینی بوده و درنهایت این دو را دو روی یک سکه به شمار آورده است و با مباحثی که در این­باره مطرح کرده ما را به استنباط این مطلب رهنمون نموده است که گوهر دین چیزی جز حکمت نیست و مابقی امور صرفاً صدفی جهت حفاظت از این گوهر گرانبها است.

کلیدواژه‌ها


داوری اردکانی، رضا.(1390). ما و تاریخ فلسفه اسلامی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.

ملاصدرا.(1340). رساله سه اصل، تصحیح سیدحسین نصر، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

همو.(1354). المبدأ و المعاد، تصحیح سید جلال­الدین آشتیانی، تهران: انجمن حکمت و فلسفه ایران.

همو.(1360). الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة، تصحیح سید جلال الدین آشتیانی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

همو. (1363). مفاتیح الغیب، تصحیح محمد خواجوی، تهران: مؤسسه تحقیقات فرهنگی.

همو. (1366). تفسیر القرآن الکریم، تصحیح محمد خواجوی، قم: انتشارات بیدار.

همو. (1383الف). شرح اصول الکافی (کتاب العقل و الجهل تصحیح محمد خواجوی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

همو.(1383ب). شرح اصول الکافی (کتاب العلم تصحیح محمد خواجوی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

همو.(1385). اسرار الآیات، تصحیح سید محمد موسوی، تهران: انتشارات حکمت.

همو.(1981.م). الحکمة المتعالیة فی الاسفار الاربعة العقلیة، بیروت: دار احیاء التراث.

طباطبایی، سید محمدحسین. (1379)، اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج2، مقدمه و پاورقی مرتضی مطهری، تهران: انتشارات صدرا.

عبودیت، عبدالرسول. (1385) درآمدی بر نظام حکمت صدرایی، ج1، تهران: انتشارات سمت و مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.

لاهیجی، محمد جعفر. (1376) شرح رسالة المشاعر، تصحیح سید جلال­الدین آشتیانی، تهران: انتشارات امیرکبیر.

نصر، سید حسین. (1359)  نظر متفکران اسلامی دربارۀ طبیعت، تهران: انتشارات خوارزمی.